Spór o Trybunał Konstytucyjny

Zasadniczo chcieliśmy na tym blogu analizować memy dotyczące wydarzeń już zakończonych. Końca sporu o Trybunał Konstytucyjny jednak nie widać, a działania podjęte lub niepodjęte przez prezydenta oraz parlamenty (obecny i poprzedni) doprowadziły do sytuacji patowej. Nie ma więc na co czekać, pora przyjrzeć się memom na temat Trybunału.

PRZEBIEG WYDARZEŃ

Historię sporu o TK trudno streścić w kilku zdaniach, ponieważ składa się na nią znaczna liczba bardziej lub mniej znaczących epizodów. Z kronikarskiego obowiązku odnotujmy więc dla „przyszłych pokoleń” jedynie najważniejsze fakty.

  • 8 października 2015 r. poprzedni sejm głosami PO i PSL wybiera pięciu nowych sędziów TK – trzech na miejsca tych, których kadencja wygasa 6 listopada (jeszcze w trakcie kadencji poprzedniego parlamentu) oraz dwóch „na zapas”, na miejsca tych, których kadencja miała wygasnąć dopiero 2 i 8 grudnia (już w trakcie kadencji obecnego parlamentu). Do TK są skierowane wnioski o rozpatrzenie zgodności takiego wyboru z konstytucją (najpierw przez PiS, później przez PO).trybunal-przed-i-po-skoku_1627107409
  • Prezydent Andrzej Duda zwleka z przyjęciem ślubowania od nowo wybranych sędziów, którzy tym samym nie mogą podjąć pracy i orzekać w rozprawach prowadzonych przez TK.008E
  • W nocy z 25 na 26 listopada nowy sejm głosami PiS podejmuje uchwały stwierdzające nieważność wyboru pięciu sędziów TK dokonanego w poprzedniej kadencji.6046a336b3d9462fb65f16ff3226ba59
  • 2 grudnia sejm podejmuje uchwały w sprawie wyboru pięciu nowych członków TK na miejsca sędziów, których wybór unieważniono 26 listopada. Uchwały te późnym wieczorem są publikowane w Monitorze Polskim i jeszcze w nocy prezydent Andrzej Duda odbiera ślubowanie od czterech z pięciu nowo wybranych sędziów.008A
  • 3 grudnia TK wydaje wyrok w sprawie uchwały sejmu z 8 października, w którym stwierdza, że wybór sędziów „na zapas” był niezgodny z konstytucją, jednak wybór trzech pozostałych sędziów był zgodny z konstytucją i prezydent powinien przyjąć od nich ślubowanie.635846782444063532
  • 10 grudnia szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, Beata Kempa w liście do prezesa Trybunału stwierdza, że w jej ocenie wyrok z 3 grudnia jest nieważny i z tego powodu podjęła decyzję o wstrzymaniu jego publikacji w Dzienniku Ustaw. Publikacja taka stanowi natomiast warunek, by postanowienie TK było prawnie wiążące.z19331768Q,Szefowa-Kancelarii-Premiera-Beata-Kempa-zdecydowal
  • 16 grudnia w Dzienniku Ustaw zostaje opublikowany wyrok TK z 3 grudnia, jednak prezydent nie przyjmuje ślubowania od trzech sędziów, którzy według tego wyroku zostali wybrani przez poprzedni parlament zgodnie z konstytucją.5661634e4b430_p
  • z19405198Q,Prezydent-podpisal--co-mial-podpisac22 grudnia sejm uchwala nowelizację ustawy o TK autorstwa PiS. Po nocnej debacie, w wigilię 24 grudnia, o godz. czwartej nad ranem nowelizacja zostaje przyjęta przez senat, a prezydent podpisuje ją tuż po świętach, 28 grudnia i tego samego dnia zostaje ona opublikowana w Dzienniku Ustaw. Nowelizacja wprowadza kilka istotnych zmian w zasadach funkcjonowania TK:
    • W większości spraw Trybunał ma orzekać w pełnym składzie liczącym co najmniej 13 na 15 sędziów (wcześniej pełny skład wynosił co najmniej 9 sędziów).
    • 1450344199_by_anonymous_500Orzeczenia pełnego składu mają zapadać większością 2/3 głosów, a nie – jak do tej pory – zwykłą większością.
    • Sprawy mają być rozpatrywane według kolejności wpływania wniosków, a nie – jak do tej pory – według kolejności ustalanej przez prezesa TK.
    • Wykreślono zapis, że siedziba TK znajduje się w stolicy.1453571977_by_anonymous_500
  • pat-konstytucyjny-listonosz-pat-trybunalMimo uchwalenia nowelizacji ustawy pat trwa. Trybunał Konstytucyjny ma bowiem 10 sędziów wybranych i zaprzysiężonych w poprzedniej kadencji parlamentu, 3 sędziów wybranych zgodnie z konstytucją przez poprzedni parlament ale niezaprzysiężonych przez prezydenta oraz 5 sędziów wybranych przez nowy parlament i zaprzysiężonych, przy czym sytuacja 3 z nich jest niejasna, ponieważ mają oni zająć miejsca sędziów, których kadencja zgodnie z konstytucją dopiero co się rozpoczęła. Ostatecznie Trybunał składa się aż z 18 sędziów (a powinien z 15), jednak sędziów mogących orzekać bez ewentualnych wątpliwości co do ich statusu jest tylko 12.

MEMOWA WOJNA O TRYBUNAŁ

W memach dotyczących Trybunału Konstytucyjnego zaobserwować można dwa zjawiska. Po pierwsze, spór o TK wywołuje ponowną mobilizację twórców „prawicowych”, których aktywność wyraźnie zmalała po wygranych przez PiS wyborach parlamentarnych. Po drugie, powoli kształtuje się pewien powyborczy „kanon” bohaterów i wątków memowych narracji.

 

Z jednej strony mamy więc serię memów na temat prezesa TK Adrzeja Rzeplińskiego, które wytykają mu przynależność do PZPR i udział w „układzie” stworzonym przez PO oraz uzurpowanie sobie władzy „absolutnej”, która jest ponad procedurami demokracji. Szydercze komentarze dotyczą również faktu, że na fali sporu o Trybunał stał się on bohaterem tabloidów, co stawia go w dwuznacznej i mało komfortowej sytuacji.

Z drugiej strony odnajdujemy tu znane już z poprzednich wydarzeń (tworzenie rządu, ułaskawienie Mariusza Kamińskiego) wątki oraz ich głównych bohaterów. Spór o Trybunał ponownie wywołuje falę komentarzy dotyczących naruszenia trójpodziału władzy, Jarosława Kaczyńskiego jako wszechpotężnej szarej eminencji oraz Andrzeja Dudy jako partyjnego działacza wykonującego polityczne polecenia prezesa PiS. W tym wypadku uwaga użytkowników memów skupia się przede wszystkim na fakcie, że prezydent nie wykonał konstytucyjnego obowiązku przyjęcia ślubowania od sędziów TK wybranych przez poprzedni parlament, a następnie w ekspresowym tempie, w nocy przyjął ślubowania od sędziów wybranych kilka godzin wcześniej przez obecną większość parlamentarną. memy-andrzej-duda-trybunalSprawa „złamania konstytucji” przez prezydenta jest z kolei podstawą do snucia spekulacji na temat tego, czy w razie zagrożenia Trybunałem Stanu mógłby się on sam ułaskawić jeszcze przed rozpoczęciem procesu (patrz: Ułaskawienie Mariusza Kamińskiego). W wątku oskarżeń o „łamanie konstytucji” ważnym punktem jest również wzbudzające wiele emocji opóźnienie w publikacji Dziennika Ustaw z wyrokiem TK.

Inspiracją dla twórców memów jest też bezprecedensowe działanie sejmu, który unieważnił uchwały poprzedniego parlamentu dotyczące wybory pięciu sędziów TK. Polskie prawo nie przewiduje możliwości odwoływania uchwał sejmu. I zapewne dlatego w memach dynamicznie rozwija się prześmiewczy wątek eksplorujący niezwykły tupet i pewność siebie PiS, które przy pomocy większości parlamentarnej i prezydenta może dokonać nawet najbardziej fantastycznych akcji przejęcia władzy. [P.G.]

1515_953814698018686_8455890861404636639_n

56616334c5962_p

najwyzej-moge-orzec-ze-polska-siatkowka-jest-niezgodna-z-konstytucja-610

oglaszam-rzeplinizacje-na-terenie

to-uczucie-kiedy-miales-byc-prezesem-trybunalu-a-robisz-za-mame-madzi-z-sosnowca

z19291581Q,Oredzie

z19331773Q,-KempaSkasowala

panie-i-panowie-wznosze-toast-za

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s